Pişti!

Geçen gün evde oyun kartları bulduk. Anatol için çıkarttım, oynuyoruz.

Ben kumar oyunlarından, kart oyunlarından hiç anlamam. Annem çalışan bir kadındı; hala çalışıyor. Ben çocukken ev kadınları aralarında çaya filan giderler, konken oynarlardı. Daha doğrusu öyle duyardık, çünkü annemin çalışmayan arkadaşı yoktu. Kart oyunları, konken partileri, kocasının parasını yiyen tembel kadın, evde hizmetçi, boş dedikodu imaji verdiği için, bizim evde aşağı görülürdü. Bütün bu sebeplerle, bizim evde oyun kartı dahi yoktu. Annem babam hiç anlamazlar. Bana da öğretmediler.

Bildiğim tek kart oyunu piştidir. Onu da galiba çocukken kuzenim öğretmişti.

Şimdi Anatol’la, elimde kartlar şaşkın şaşkın bakınırken, aklıma pişti geldi. Galiba kurallarını da unutmuşum, biraz uydurarak bir oyun kotardım. Brian gelip bizi elimizde kartla görünce pek şaşırdı. Ne oynadığımızdan konuşunca, birden gözlerinde bir şimşek çaktı.

“Siz,” dedi, ” Pishy Peshy oynuyorsunuz!”

Brian çocukken anneannesiyle oynarlarmış. Anneannesi İngiliz Yahudisi ama oraya da çok zaman önce Doğu Avrupa’dan göçmüşler. Sonradan araştırıp öğrendiğime göre, Orta Avrupa Yahudileri’nin çocuklarıyla oynadıklari, bazen Yidişçe (Alman Yahudileri’ne özel bir dil) pishe peyshe veya pisha peysha diye de yazılan bir oyun! Kadınların oyunu sayılırmış. Pisha veya pishy, vajinaya verilen çocuksu bir isim ve ayrıca bazen işemek anlamına da geliyor. Ama oyunla ilgisini bilen yok. Amerikan Yahudileri arasında tarihe karışmak üzere, Avrupa’dan göçmüş anneannelerin, babaannelerin torunlarıyla oynamasının silik anılarında kalan bir oyun.

Piştinin Türk kültürüne nereden geldiğini bilmiyorum. Yahudi kültürü taşımış olabilir mi? Yoksa Rusya veya Polonya’dan mı geliyor? Türkiye’de küçük şeylerin tarihi üzerine araştırma yapan birileri olsaydı ne güzel olurdu…


	

7 Comments

  1. Çocukluğumuzda bizim evde, haftasonlarının en önemli eğlencelerinden biri anne, baba, kardeşle dörtlü olup eşli pişti oynamaktı. Çok eğlenirdik. Şimdilerde tatillerde okey, pişti, eşşek oynayıp keyifleniyoruz.

  2. Bence de Sunay Akın biliyordur 🙂 Piştiyi oğlumla oynuyoruz, epeyce de eğlenceli oluyor. Çocuğa kumar mı öğrettin diye de kızalar olmuştu 🙂 Başka da kağıt oyunu bilmiyorum zaten. Ama poker öğrenmek istiyorum. Yaşlılığımda puro içip, kendim gibi yaşlı arkadaşlarımla bahçede poker oynamak istiyorum

  3. Elifcim,
    Ben konken masalarında büyüdüm. Üstelik ev kadını durumu da yok; annem hemşire, babam doktordur. İnanılmaz dayanıklılık gösterileri vardır. (Sabahlara kadar oynayıp işe gitmek gibi). Annem hala tam gaz devam ediyor. Annemi geçtim, annemin teyzesi 75 yaşında, o da her gün konken oynuyor. Ben? Pek bilirim, ama bir çoğundan tiksiniyorum. Yenemediğim bir dürtü işte. Kİng oynarım ama.

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


5 − 1 =