Fıstığa Seranat

Babaannemin yaşadığı mahallenin adı Fıstıkağacı’ydı. Mahalleyi mi seviyordum, yoksa ismini mi? İsmini söylemek hala içimi ısıttığına göre, mahalleyi de görmeyeli çok seneler olduğu gözönüne alınırsa eğer, demek beni çeken ismiymiş. Fıstık. Acaba dolmalık fistic ağaçlarından mı bahsediyorlar diye bir şüphe düştü içime. Herhalde İstanbul’da bir zamanlar boğazın oralarında dolmalık fistic ağaçları varmış. Çam ağaçları. Ben çocukken de vardı ama bir yere isim verecek kadar bol değil. Şam fıstığıysa bambaşka birşeydir. Arasıra tazesi gelirdi, acaba hala geliyor mu İstanbul’a? Şam fıstığı en büyük zaaflarımdan en büyüğü! Nutella’yı fındıkla değil fıstıkla yapsalardı, ben çoktan öbür dünyaya gitmiştim. Çünkü şimdi bile kavanoz kavanoz yediğim şeyi herhalde kova kova yerdim!

Taze şam fıstığıyla alıştığımız şam fıstığı başka nesneler gibi.  Tazesi çok daha tatlıdır, kokusu zariftir. Rengi köylü kadının fistanının rengidir. Antep’in oralarda bir ağaçtan toplanmış taptazecik şam fıstıklarının tadı, kokusu hatırımda.  Şimdi çiğ badem yiyorum bolca. Şam fıstığı yanında üvey çocuğum ama çok faydalıdır ve faydalı şeyler içinde de tadı en güzel şeylerdendir diye.

Fındık fıstık cinsi kuruyemiş şeylerin hemen hepsi tohum aslında. Ama yer fıstığı da dedikleri Amerikan fıstığı  baklagildir. Mercimek gibi birşey! Baklagiller de bir çeşit meyvadır. Hadiii! Domates de meyvadır, bildiniz mi? Tuzlu yiyoruz diye bitki biyolojisini mi değiştirecek? Domates meyvadır, o kadar!

 

Yerfıstığı- fasulyesi Peru asıllı. Ancak İspanyollar kızılderili topraklarına girince Avrupa’ya ulaşmış. Amerika Birleşik Devletleri’nin güney eyaletlerinde kabuğunun içinde kırmızı acı biberle kaynatırlar, pek güzel olur. Hele çorbası muhteşemdir.

 

Konuyu yine şamfıstığına getireceğim ki, fıstıkla ilgili yazarken kendimi bu kadar uzun süre tutabilmiş olmam bir mucize! Bilirsiniz, bir Şam ve bir de Antep cinsi vardır bu fıstığın. Aslında birkaç çeşidi daha var ama ben en çok gördüğümüzü yazıyorum. Antep fıstığı, aynen Antep baklavası gibi, daha bir zarif, kokulu, tatlı ve lezzetli olur. Roma döneminde Suriye’de yetiştirilen fıstık ağaçlarından ithal edilen fıstıkları iyi bilirlermiş Romalılar. Zaten bu toprakların yerlisidir fıstık. Binlerce yıldır Afganistan’dan bu tarafa, Yunanistan’a kadar yetişen bir ağaç. Bitkiler politik sınır filan bilmiyorlar tabii. O zamanın şu ülkesi, bu zamanın bu ülkesi olmu, vız geliyor onlara. Fıstık çölümsü ortam sever. Tuzlu toprağa toleransı fazladır. Dayanıklıdır: -10’dan +40’lara bana mısın demez. Islak toprağı, yağmuru, lüksü sevmez. Çürüyüverir. Ağacı hem erkek, hem dişidir. Kendine yetmek buna deniyor herhalde!

Ben fıstık ezmesini çok severim. Sevmek ne demek? Hastasıyım? İçine fıstık girip de lezzeti bin kat artmayacak şey bilmiyorum. Çikolataya yakışır. Herşeye yakışır. İtalyanlar’ın pesto dedikleri bir makarna sosu vardır: fesleğen, dolmalık fıstık, zeytinyağ, sarımsak  ve parmesan peyniri mutfak robotuna atar, sosa çevirirler. Mükemmel olur. Ama ben onu Antep güzeliyle yaparım, daha da mükemmel olur. Dondurması cennete taksi çekmek gibidir. Ya da bir tabak dolusu fıstığı yanıma koyup bir fil seyretmeye kalkışırım ama film mi seyrederim, film mi beni seyreder? Ağzımın içi bayram yerine dönmüş, ne filmi, hangi film? Şamfıstık yerken başka şeye konsantre olmak mümkün mü?

Fıstık Pesto:

2 bardak fesleğen

2 sarımsak

1/4 bardak kadar rende Parmesan

1/3 kap şam fıstığı. Kabuksuz ve tuzsuz olsa daha iyi ama öbür türlüsü de gayet lezzetli oluyor, itiraf edeyim

1/2 bardak zeytinyağ

Tuz ve karabiber

Hepsini robota atıp, püre haline getirmeli.

Ama evde yok!: 

Eh, fesleğen olmadı nane. Yok mu? Maydanoz. Canım sizi mi kıracağım? Biraz nane, biraz maydanoz.

Parmesan’ı siz kaybettiniz de, ben buldum! Yok ise eski kaşar. O da yok ise peynir dışında herşeyi robottan geçirip, üzerine beyaz peynir kırıntısı. O da yok ise peynirsiz olsun varsın!

Öyle de Oluyor:

Şöyle bir cana getirmek için, azıcık limon rendesi ve suyu

Makarna üzerine, evde yapma pizza üzerine, kızarmış ekmek üzerine, sandöviçte mayonez vesaire yerine. Beyaz peynirle iyice ezip, bir güzel meze olarak!

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


twelve + 17 =