DARBE

coup22222222222222222222

1960, 1971, 1980 darbelerini ve 1997 askeri müdahalesini konu alan bir dökümanter film

Darbe filmi; 1920’lerde Atatürk’un kurduğu ordu kontrolü altında demokratik sistemi, askeri kuvvetlerin ülkenin politik ve kültürel hayatında yerini, her bir darbenin sebep ve sonuçlarını, Güney Amerika darbelerinden farklarını ve militer demokrasinin geleceğini inceliyor.

Darbe filminde bir adet dahi anlatı veya sonradan hazırlanmış film bulunmamaktadır. Aktivistler, politikacılar ve askeri liderlerin röportajları, askeri harekatlar ve sokak gösterilerini gösteren olağanüstü özel arşiv görüntüleri ile olaylar birbirine örülmektedir. Bu yöntem, bugün Türkiye’deki çeşitli tartışma ortamlarını, birbirinden kökünden farklı görüş açılarını bir yorumcunun filtresinden geçirmeden göstermeyi sağlıyor. Böylece film, konusuna sadık kalarak seyircisine hükümet, askeri kuvvetler ve aşırı uçların yıkıcı ayrılığını görsel olarak tecrübe ettirirken, sadece “kısa haber” olmaktan öteye giderek, kucak dolusu bilgi veriyor.

DVD ısmarlamak için tıklayın

KONUŞMACILAR

Filmde konuşanlar arasında eski Sağlık Bakanı, İç ve Dışişleri Bakanları, anayasa yazarları, Meclis üyeleri, Cumhurbaşkanı ve Başbakan danışmanları, ordu mensupları, darbe liderleri, istihbarat ajanı, yayınevi sahipleri, parti liderleri, aktivistler, eski idam mahkumları ve bilim adamları bulunmaktadır.

Filmde bulunanların bazıları darbeler hakkında daha önce hiçbir yerde konuşmadılar. Yapımcılar ilk kez farklı taraflardan politikacıları ve hatta aşırı uçları biraraya getirerek uluslararası önem taşıyan konularda konuşturdular.

Herşeyden önemlisi, DARBE dünyayı değiştiren olayların bir sözlü tarihi. Seyirciler olayları, olayların ortasında bulunmuş olanların ağızlarından doğrudan duymak olanağına sahipler. 1960 darbesine katılanların pekçoğu 80’li yaşlarına vardılar; bu film onların yaşadıklarına pencere açıyor ve düşüncelerini muhafaza ediyor. Daha şimdiden dört konuşmacımız aramızdan ayrıldı: General Muhsin Batur (filmin çekiminden az sonra İstanbul’da Florence Nightingale Hastahanesi’nde doğal sebeplerden öldü), Gazeteci Raif Ertem, Anayasa Hukuku Profesörü Bülent Tanör, ve Gazeteci Ahmet Taner Kışlalı (filmin tamamlanmasından hemen sonra bombalı bir saldırıya kurban gitti).

GÖRÜNTÜLER

Daha önce hiç görülmemiş fotoğraflar, dökümanlar, ses bantları, haber yayın organlarından ve kişisel arşivlerden sağlanan filmler bu dökümanterin bel kemiğini oluşturuyor. Filmde 1910’lardan bir Osmanlı Paşası’na yapılan tören, 1930’lardan Atatürk’un halka hitabı, Başbakan Menderes’in asılmasıyla sonuçlanan askeri duruşmadan görüntüler,1960 darbesinin lideri Türkeş’in darbe anonsu, ölüme mahkum edilen öğrenci lideri Deniz Gezmiş ile ilgili klipler, 1970’lerden 1 Mayıs sokak gösterileri ve bombalanan kahvehaneler, 1980 darbe anonsu ve 1983 seçimleri, 1995’te Refah Partisi’nin yükselişi, 1997 muhtırası, Refah Partisi’nın kapatılması ve 1998’de ordunun basına verdiği brifinglerden görüntüler bulunuyor.

DARBE politik aciliyetlerle yüzyüze bir ülkede abstrak ideallerin (örneğin “konuşma özgürlüğü” ve “insan hakları”) ne dereceye kadar uygulanabileceğini araştırıyor. Ayrıca film bir ülkenin demokratik sistemini korumak için anti-demokratik yöntemlere başvurulmasından doğan problemleri inceliyor.

DVD ısmarlamak için tıklayın

FİLM HAKKINDA YAZILANLAR:

Fevkalade bir çalışma… Bu film büyük bir başarı…Tarihi çok açık bir sekilde sergiliyor- Bu olaylar hakkında bilgim olduğunu sanıyordum ama pekçok şey öğrendim. Anlatıcı kullanmama tekniği çok etkili ve muazzam büyüklükte bir çalışmanın açık ve başarılı sonuçları görünüyor. Herkese bu filmden bahsettim…”  Stephen Kinzer, New York Times

Olağanüstü…Politik ve tarihi olarak çok iyi dengelenmiş ve artistik olarak çok derin…kusursuz klipler…Hikaye kronolojik olarak anlatılırken konuşmacıların düşüncelerini belirtmeleri ve devamlılığın sağlanması dikkate değer…pekçok diğer dökümanterden daha derinlere iniyor…Çok açık ve çok iyi bir biçimde biraraya getirilmiş…yönetmen dökümanter alanında dikkate değer bir yetenek sergiliyor.” – Kyle Jones, Financial Times

Nefis bir film…çok enteresan ve bilgi verici…Yaklaşımınız doğru ve filmin bir eğiliminin olmaması filmi daha güçlendiriyor.” – Anne Burley, Uluslararası Af Örgütü

Keşfettiğiniz şeyler hakkında bilgim yoktu… hem cezbedici hem ortaya çıkarıcı. Bilindiği gibi, Birleşik Devletler, Ruslar’ı olabilecek en büyük kayıplara uğratmak için fanatik İslamcı elementleri eğitip silahlandırdı…Paradoks olarak, bu diktatörlüklerde ve faşist yönetimlerde daha fazla özgürlük olabilaceğini açıklıyor. Franco’nun İspanya’sında, burada zor yayınlanacak solcu ve aykırı kitaplar yayınlanabiliyordu….Madrid’in ortasında işkence hücreleri açıkça çalışıyorken, veya Rus Gulag’ları çok uzak değilken, devletler insanlara aldırmıyor. Bir toplum daha fazla özgürlüğe sahip olunca düşünce kontrolü daha önemli hale geliyor ve teknikler daha sofistike oluyor…Çizdiğiniz portre bana doğru görünüyor.” – Noam Chomsky

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin anlaşılmasına ne iyi bir katkıda bulundunuz, tüm trajik ve komik anlarını yakalayarak…Eğer Türkiye Açıklanıyor adlı kitabıma bir yeni baskı yapma imkanım olursa filminizden alıntılar yapacağım. Konuşmacılarınıza harika hikayeler ve anlatılar söyletmeyi becermişsiniz, ve konuşmacı seçiminiz de çok doğru.” – Hugh Pope, Wall Street Journal

Zor ve duyarlı bir konuda yapılmış çok iyi bir dökümanter! Eminim Türkiye’de bazı kişiler tarafından eleştirileceksiniz, ama kişisel olarak ben profesyonel ve tarafsız kalmayı başardığınızı hissettim.” – Bilsel Alisbah, Dünya Bankası Eski Başkan Yardımcısı, 1994-1997 Başbakanlık Ekonomik Danışmanı

Türkiye’de 30 yılda olan kompleks politik olayların filmin yapımcıları tarafından yakalanmış olması beni en çok etkileyen şey oldu…İnanıyorum ki yalnızca konuşmacıların ifadelerini kullanma tekniği çok iyi işliyor…Böylece kişi çeşitli insanların aynı olaylara nasıl farklı açılardan baktığını ögreniyor.” – Sabri Sayari, Türk Araştırma Enstitüsü Yöneticisi, Ulusal Araştırma Bilimleri Akademisi Eski Üyesi, RAND Kurumu Danışmanı

Geçen hafta “darbe”yi ısmarladım ve bugün elime geçtiğinde çok heyecanlıydım. Hemen baştan sona seyrettim. Çok enteresan bir film yapım tarzı! Tebrikler! Bir siyasal bilimci olarak başarıyla ortaya koyduğunuz dengeden çok etkilendim. Umarım yakın Türk tarihi ve özellikle İslamcılar’ın hükümette yükselişi ile ilgili çalışmalarınıza devam edersiniz….” – Arslan Dorman, Profesör, Siyasal Bilimler, Concordia Üniversitesi

Bu hayırlı iş dolayısıyla sizi tebrik ederim… Dr. Şahin Alpay, Milliyet; Visiting Professor, Princeton University

DARBE cesaretli ve önemli bir film…Gerçekten hayranlık duydum…Çok karmaşık bir hikayeyi örmekte harika bir iş yapıyor…Umuyorum bu filmi göstermek için beraber çalışırız.”  – Richard Pena, Lincoln Center Film Derneği Başkanı

Sadece bilgi verici değil, ayrıca muazzam eğlendirici…tüm Avrupa televizyon istasyonları bu filmi göstermek isteyecek…sanat-evi sinemalarından başka Avrupa televizyon marketi için de tamamen kusursuz.”  – Melik Kaylan, gazeteci

Türkiye’nin dikkat çekici bir sözlü tarihi ve yakın tarihe büyük katkı…Ağzım açık kaldı…birçok olağanüstü hikaye var…Türkiye’deki yükselen İslami hareketlerin iki tarafının aydınlatıcı bir araştırmasını sunuyor…” – Bircan Ünver, prodüktör, On the 20th Century

Harika…Konuşmacılar olağanüstü enteresan ve önemli kişiler…tamamen hayran bırakıcı ve gerçekten eğitici. Ben gerçekten gelecek darbenin sebebi ne olacak, kansız mı olacak, ordu yönetimi ne kadar zaman sonra kötüye dünecek, yeni demokratik rejime güven oluşacak mı diye meraklanarak filme bağlandım.” – Susan Shaman, Yüksek Öğretim Üzerine Araştırma Enstitüsü, University of Pennsylvania

DARBE harika bir film, canlılık verici bir tecrübe, ve kısacası gelmiş geçmiş en iyi dökümanter filmlerden biri.” – Linda Mussmann, CinemaLux/Time & Space Limited Gallery, Hudson, NY

DVD ısmarlamak için tıklayın

4 Comments

  1. Viva le concours Cialis et Viagra pour le poker et le porno

    A quelle place finira ce petit Pandaranol ? La verdict officiel sera rendu le 1er juillet à 19h !

    Cialis

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


four × five =