July 2, 2008
Dünden evvelki gece, New York’ta otururken her köşesini bildiğim Metropolitan Müzesi’nin salonlarından birinde asılı duran Rönesans Dönemi heykeli yerinden oynayıverip taaa yukarıdan düşmüş, paramparça olmuş. Sırlı pişirilmiş toprak (terra-cotta) deniliyor, o cins bir heykel. 15. yüzyıldan.
Birkaç hafta içinde Türkiye’ye yazlık göçümü gerçekleştireceğim. Kendimi Ergenekon, kapatılma davası, Fethullah, bilmemne içinde bulacağım. Buradan bakıp iç sıkıntısı geçirmek başka, orada sıcaktan bozulmuş koyu bir çorbanın içinde yüzer gibi yüzleşmek başka. Canım, sonuçta Ergenekon vesaire abstrakt konulardır bana. Dün müydü, ne zamandı, bir yazar şikayet ediyor: “biz yolumuzda sıra bekliyoruz, açık gözler sağdan soldan giriyor, bir de önümüzdeki otomobilin bütün pencereleri açılıyor ve her tarafından dışarıya torba torba çöp atılıyor.” Bunu nasıl abstraktlaştıracağım?
Türkiye’nin derdi, beni gerdi yerine mesela başka gündemlerle yaşayıp giden bir ülkenin çocuğu olsaydım da mesela gittiğimde herkesin ağzında müzede paramparça olmuş heykelden, alınması gereken önlemlerden, della Robbia’nın diğer eserlerinden, terra-cottanın doğasından filan bahsediliyor olsaydı…
Madımak Oteli katliamını anma haberinden öğrendiğim kadarıyla, şimdi orada bir et lokantası varmış. Yerinde. Bazı inanışlarda tanrılara hayvanlardan kurban kesilir, sonra bunların en iyi yerleri tapınakta bir ayin eşliğinde yakılırdı. Dumanın tanrılara ulaştığı, etin sembolleşerek tanrı sofrasına yollandığı farzedilirdi. Madımak Oteli’nde de bu insanlar, huysuz ve uğursuz tanrılarına kurbanda bulundular. Dumanlar gökleri sardı, tanrıya ulaştı. Esirgeyen ve bağışlayan Allah memnun edildi. Olayın geçtiği, doğaçlama tapınağın et lokantasına çevrilmesi caizdir.
Aziz Mikail heykeli tamir edilebilecekmiş. Heykelin yüz kısmı kırılmamış. Diğer tarafları içler acısı durumda ama bir çaresine bakacaklar. della Robbia ailesi aslında kumaşçıymış. Isim de kırmızı boya kelimesinden geliyor. Sonra, bu heykeli yapan Andrea’nın amcası Lucca, sırlama tekniğini bulmuş. Sırlı terra-cotta heykel tekniği, Toscana’nın geleneksel sanatlarından, della Robbialar’ın insanlığa hediyesi.
